Život starih na društvenoj margini

Pritužbe starijih građana pokrajinskom obudsmanu nedvosmisleno ukazuju da značajan broj njih vodi nedostojanstven život na društvenoj margini, ali se uprkos tome i opadanju kvaliteta života, u relativno malom broju obraćaju institucijama nadležnim za ostvarivanje, zaštitu i unapređenje ljudskih prava.

Foto: Beta

Foto: Beta

Kako je Pokrajinski zaštitnik građana saopštio povodom 1. oktobra, Međunarodnog dana starijih osoba, oni koji im se ipak obrate tvrde da su dugo razmišljali da li da to učine usled svojevrsnog stida zbog sopstvenog položaja, ali i iz straha da će zbog toga trpeti neke „sankcije“ od strane organa i ustanova na čiji rad imaju pritužbe.

Podaci Ujedinjenih nacija tokom protekle decenije govore da je stanovništvo Srbije među pet najstarijih na svetu.

Projekcije Republičkog zavoda za narednih 30 godina ukazuju da će se starenje stanovništva nastaviti i da će do 2041. godine preko jedne četvrtine činiti osobe starije od 65 godina.

Posebno teška situacija biće u seoskim sredinama, dok će trendu starenja doprineti i konstantni odlazak pripadnica i pripadnika mlađih generacija, naročito radno sposobnog stanovništva u reproduktivnom dobu, iz sela u gradove ili u inostranstvo, saopštio je Pokrajinski zaštitnik građana.

Ombudsman je saopštio da mu se najveći broj starijih osoba obraća tražeći pravni savet u vezi sa ostvarivanjem prava u oblasti socijalne i zdravstvene zaštite, penzijskog i invalidskog osiguranja, kao i načinima na koje mogu da ostvare određene pogodnosti prilikom plaćanja komunalnih usluga, poreza i drugih dažbina.

Njihova obraćanja i pritužbe ukazuju na izuzetno nizak nivo prihoda i težak materijalni položaj starijih osoba, od kojih je značajan broj onih koji su u situaciji da na različite načine – finansijski, čuvanjem dece i obavljanjem kućnih poslova, uzgojem živine i stoke, voća i povrća u okviru domaćinstva – doprinose kućnom budžetu svoje dece i unuka. Zbog činjenice da su pogođeni siromaštvom i nemogućnošću da podmire nekada i svoje osnovne potrebe, pa čak i nasiljem u porodici, koje je u društvu još uvek svojevrsna tabu tema, značajan broj starijih osoba svoj društveni položaj i uslove života smatra teškim, lošim, pa čak i sramotnim.

Uprkos raznim vidovima usluga dostupnih u okviru sistema socijalne zaštite i pogodnostima koje se odnose na plaćanje pojedinih usluga od strane starijih lica, porodice u kojima su starije osobe u mogućnosti da koriste usluge domova za stare u okviru sistema socijalne zaštite su relativno malobrojne. Jedan od razloga za to je popunjenost kapaciteta ovih ustanova.

Stanje je poteklih godina donekle popravljeno licenciranjem određenog broja ustanova u privantom vlasništvu, kao i zatvaranjem izvesnog broja nelegalnih domova za smeštaj starijih osoba.

Međutim, broj onih koji sebi ne mogu da priušte ove usluge ili pomoć stručnih lica prilikom negovanja obolelih starijih osoba u kućnim uslovima i dalje višestruko prevazilazi broj onih koji to mogu, stoji u saopštenju Pokrajinskog obudsmana.

Otežana dostupnost ili nedostupnost usluga sistema zdravstvene i socijalne zaštite usled nemaštine, fizičke nemogućnosti da se do njih dođe usled starosti i bolesti, obim i iznosi materijalne pomoći koji često ne podmiruju objektivne potrebe nege starijih lica, kao i loš socioekonomski položaj celokupnog stanovništva povećava izglede za ugrožavanje prava ove populacije, smanjujući ujedno i izglede da će se njihov, a samim tim i položaj njihovih porodica, u dogledno vreme promeniti na bolje.

(Tanjug)

Ostavite komentar

Ostavite komentar