U moru kratkih i internacionalnih imena za decu, često zaboravljamo da naša stara srpska ženska imena nose duboku simboliku, istoriju i neverovatnu lepotu. Ova imena nisu samo reči; ona su zavet predaka i čuvari našeg identiteta koji polako, ali sigurno, nestaju iz matičnih knjiga.
Danas se mnoga od ovih imena smatraju arhaičnim, pa čak i čudnim. Ipak, ona u sebi kriju poruke ljubavi, snage i vere koje su krasile žene u prošlosti. Vreme je da skinemo prašinu sa zaborava i podsetimo se kako su se zvale naše bake i prabake.
Zašto nam stara srpska ženska imena danas zvuče strano?
Svedoci smo vremena u kojem dominiraju imena od tri ili četiri slova. Ime poput Gospava ili Pelagija danas može izazvati čuđenje, pa čak i podsmeh među mlađim generacijama. Međutim, suština ovih imena leži u njihovom značenju.
Na primer, ime Agnija simbolizuje čistoću i nevinost, dok Jefimija označava „onu koja govori dobro“. Kada birate stara srpska ženska imena, vi ne birate samo zvučnost, već detetu darujete karakternu osobinu i zaštitu koju to ime nosi vekovima. Da li je zaista modernije bolje, ili smo samo zaboravili da cenimo ono što je autentično naše?
Blago skriveno u značenju: Od Ikonije do Čarne
Neka imena su gotovo potpuno iščezla, a njihova lepota je neprolazna. Evo nekoliko primera koji bi vas mogli inspirisati da razmislite drugačije:
Agnija/Agnica – čista, nevina, časna
Belosava – stvoreno od “belina” i “slava”
* Tako se zvala kraljica Srbije od 1234. do 1243. godine, žena kralja Vladislava Nemanjića.
Vojislava– slavni borac
* Vojislava je bila sestra velikog župana Stefana Nemanje, udata da bosanskog Kulina bana
Gavrila/Gavrilka – izvedeno od muškog imena koje se daje po biblijskom arhanđelu Gavrilu. Znači “Bog je moja snaga”
Despina/Despnija – gospodarica
Đuka – nastalo od imena “Georgina”, a označava zemljoradnicu, “onu koja obrađuje zemlju”
* Majka slavnog srpskog naučnika zvala se Georgina Đuka Tesla
Evdokija– nastalo od grčke riječi “eudokia” što znači dobra volja, blagonaklonost
* U našoj istoriji značajna je Evdokija Anđel, prva žena Stefana Nemanjića, prvog kralja Srbije, majka Stefana Radoslava, Predislava i
Stefana Vladislava
Žanka– božanstvena
* Žanka Stokić bila je slavna srpska glumica
Zorka – ona koja je dar zore
* Zorka Karađorđević (devojačko Petrović) bila je ćerka crnogorskog knjaza, kasnije kralja Nikole I Petrovića i supruga Petra I Karađorđevića.
Ikonija – od ikone, slike sa predstavom Isusa Hrista, Bogorodice i drugih svetitelja u hrišćanstvu
Jaglika – ime se davalo devojčicama rođenim dok je kuća u žalosti, na primer, ako je otac poginuo pre rođenja deteta i slično
Kadivka/Kadeva/Kadiva – svilena tkanina, takođe i vrsta cveća
Leposava – da bude sva lepa
* Ime se pominje u narodnoj pesmi “Ženidba Milića Barjaktara”
Ljepava – varijacija na “Lepava”, ona kojoj se želi da bude lepa
Manduša – varijanta imena Manda (od Magdalena), znači “ona koja potiče iz Magdale” (mesto na Galilejskom jezeru).
* Ime je poznato zbog Marije Magdalene, koja je bila bliska učenica i pratilja Isusa.
Najda – naći, ona koja je nađena
Njegomirka – ona koja čuva/neguje mir
Obradinka – ona kojoj su se obradovali
Poleksija – gostoljubiva
* Poleksija Karađorđević bila je ćerka kneza Aleksandra Karađorđevića, unuka Karađorđa
Roksanda/Roksandra – svetlost, zora
* Ime se pominje u narodnoj pesmi “Ženidba Dušanova”
Savetka – izvedeno od Jelisaveta, znači “Bogu se klanjam”
Tomanija – čudotvorka
* Tomanija Obrenović je bila žena Jevrema Obrenovića, brata kneza Miloša
Ćirijana/Ćirka – ona koja vlada
Ubavka – lepa
Fema/Femka – govornica, ona koja govori
Hajdana – sjajna, svetla, jasna, srećna
Carica – ona koja vlada, carica
* Carica (negde i Zorica) Nemanjić bila je srpska princeza, ćerka kralja Milutina
Čarna – crna ili očaravajuća
Šošana – lotosov cvet
Ova stara srpska ženska imena možda zvuče neobično u parku punom modernih imena, ali ona nose težinu i dostojanstvo koje se retko sreće.
Vratite sjaj tradiciji već danas
Birajući stara srpska ženska imena, vi ne prkosite modi, već gradite most između prošlosti i budućnosti. Ne dozvolite da imena poput Roksande (svetlost zore) ili Poleksije (veoma gostoljubiva) ostanu samo slova na požutelim papirima. Iznenadite okolinu, budite hrabri i otkrijte zašto su baš ova imena nekada bila simbol ponosa i lepote u našem narodu!
Pratite Krstaricu na www.krstarica.com